وبلاگ تخصصی مشاوره مدرسه

بررسی حوزه های مختلف مشاوره مدرسه در ایران و جهان


یکی دیگر از حوزه های کار مشاور مدرسه حوزه رشد شغلی است. بر اساس استانداردهای انجمن ملی مشاوره، برنامه های مشاوره باید پایه های کسب مهارتها، نگرشها و دانش لازم را برای انتقال موفقیت آمیز دانش آموز از مدرسه به دنیای کار و نیز انتقال از یک شغل به شغل دیگر را فراهم سازد.

بدین منظور  سه استاندارد در نظر گرفته شده است:

الف) دانش آموزان مهارتهای تحقیق در دنیای کار مرتبط با خود  و گرفتن تصمیم شغلی آگاهانه را به دست آورند.

دانش آموزان باید از تنوع مشاغل آگاه باشند، یاد بگیرند که چگونه تصمیم گیری کنند، همکاری در قالب یک تیم و تعامل با دیگران را فرا بگیرند. بتوانند هدف گزاری کنند، نقش و اهمیت برنامه ریزی را درک کنند.

هم چنین طبق این استاندارد باید از مسئولیت ها و حقوق کارفرما و کارگر آگاه شوند، به افراد در محیط کار احترام بگزارند، شیوه نوشتن رزومه را یاد بگیرند.

نگرشی مثبت به شغل داشته باشند و نیز اهمیت مسئولیت پذیری، اعتماد، دقت، صداقت و تلاش در محل کار را درک کنند.

ب) دانش آموزان راهبردها را برای کسب اهداف شغلی در آینده را با موفقیت و رضایت کسب خواهند کرد.

طبق این استاندارد دانش آموزان مهارتهای تصمیم گیری برای برنامه ریزی شغلی به کار خواهند بست.مهارتها، علایق و توانایی های شخصی و ارتباط آنها را با مشاغل شناسایی می کنند.

می توانند از طریق اینترنت به اطلاعات لازم برای برنامه ریزی شغلی دست یابند.

دوره های متناسب با علایق شغلی خود را انتخاب می کنند، مهارتهای کسب شده خود را به نمایش می گذارند.

ج) دانش آموزان رابطه بین ویژگی های فردی، آموزش و پرورش، یاددهی و دنیای کار را فراگیرد.

دانش آموزان رابطه بین پیشرفت تحصیلی و موفقیت شغلی را درک خواهند کرد. و اینکه گونه کار می تواند به دستیابی به موفقیت فردی و رضایت کمک کند را می توانند تشریح کنند. و مشخص می کنند که ترجیحات فردی و علایقی که بر انتخاب شغلی و موفقیت تأثیرگزارند کدامند.

و نیز مهارتهایی که برای کسب اهداف شغلی لازم است را به کار می برند. از جمله این مهارتها می توان به مهارت مدیریت تضاد با همسالان و بزرگسالان اشاره کرد. و نیز مهارتهای کارورزی و کارآموزی را در دنیای کار مورد استفاده قرار دهند.



برچسب‌ها: هویت حرفه ای مشاور مدرسه
نوشته شده در تاريخ شنبه بیستم اردیبهشت 1393 توسط جعفر وارسته

چنانچه در بخش قبلی گفته شود انجمن مشاوران مدرسه آمریکا(ASCA) به منظور شفاف سازی فعالیت مشاوران، فعالیت های آنها را در مدرسه به سه حوزه تقسیم نموده است.حوزه تحصیلی، حوزه شغلی، و حوزه فردی/اجتماعی.

حوزه رشد تحصیلی: در این حوزه سه استاندارد در نظر گرفته شده و تعریف شده است.

استاندارد A: دانش آموزان نگرش، دانش و مهارتهایی را که برای یادگیری مؤثر در مدرسه و  نیز کل زندگی را کسب می کنند.

برای دستیابی به این هدف دانش آموزان لازم است ابتدا  خود پنداره تحصیلی خود را بهبود ببخشند  و نیز مهارتهای لازم برای یادگیری بهتر را کسب کنند و نیز به موفقیت در مدرسه و تحصیل دست یابند.

استاندارد B: دانش آموزان  مدرسه را با آمادگی های لازم برای انتخاب از بین گزینه های موجود بعد از تحصیل را به دست آورند.

بدین منظور از دانش آموزان انتظار میرود تا با استفاده از مهارنهای تفکر انتقادی، استفاده از مهارتهای ضروری برای مطالعه، توسعه توانایی های خود با استفاده از منابع گوناگون آموزشی و استفاده از سبک یادگیری خاص، یادگیری خود را بهبود ببخشند. هم چنین لازم است که برای دستابی به اهداف خود مهارت هدف گزاری را آموخته و برای آینده برنامه ریزی کنند.

استاندارد C: دانش آموزان رابطه بین تحصیل و دنیای کار و زندگی در خانه و جامعه را خواهند آموخت.

بدین منظور دانش آموزان باید ارتباط مدرسه با تجربیات زندگی را درک کنند. درک موارد مشترک برنامه درسی و تجربیات جامعه و نیز درک این نکته که موفقیت در مدرسه ، آمادگی برای انتقال از مدرسه به جامعه به عنوان عضوی از جامعه از مواردی است که در این استاندارد لحاظ شده است.

 


برچسب‌ها: هویت حرفه ای مشاور مدرسه
نوشته شده در تاريخ چهارشنبه هشتم آبان 1392 توسط جعفر وارسته

مشاور مدرسه و مشاوره در مدارس

علم مشاوره سالهاست که در کشورهای پیشرفته راه خود را شناخته و در سالیان اخیر گام های بلندی به سوی تخصصی شدن برداشته است. امروزه دیگر بحث از مشاور حرفه ای[1] است. یکی از شاخه های مشاوره و شاید مهم ترین شاخه مشاوره، مشاوره مدرسه می باشد. ASCA به عنوان متولی توسعه و آموزش این بخش گامهای بلندی به  سوی مشخص نمودن جایگاه این رشته برداشته است. این انجمن در حال حاضر بیش از 31000 مشاور حرفه ای را در مدارس را مورد حمایت قرار داده است.

چنانچه مستحضرید مشاوران با مشکلات زیادی در مدارس مواجه اند، این مشکلات از جانب والدین، اولیاء مدرسه و همکاران، و دانش آموزان و به تبع آن کلیت جامعه می باشد. تأثیرات منفی دیدگاه، می تواند تأثیر مخربی بر روی فعالیت مشاوران و بر روی خود مشاوران بگذارد.

اولین آسیب و جدی ترین آسیب تأثیر، نداشتن هویتی مشخص و ثابت در مدرسه است. برای کارکنان مدرسه اعم از مدیران و معاونان فعالی مشخص و مسئولیت های در نظر گرفته شده است و برای معلمان نیز مشخص ترین فعالیت ها تعریف گردیده و با کتابی مشخص، مسئولیتی خاص از وی خواسته می شود که در پایان هرسال با ارزشیابی های رسمی میزان موفقیت و عدم موفقیت وی مشخص می شود. اما برای مشاوران این جایگاه تبیین نشده است. اگر از مشاوران خواسته شود حوزه های فعالیت خود را مشخص کنند، به احتمال بسیار زیاد، با دیدگاه های متفاوتی روبرو خواهید شد که معمولاً ناشی از برداشت شخصی خود آنهاست. دست یازیدن به فعالیت های گوناگون، حتی در فعالیت های گاه بسیار دور از کار مشاوره در مدرسه برای کسب هویت توسط مشاوران، از نشانه های این مسأله است. برای کسب اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید.

این هویت نامشخص، مشاور وکار مشاوره و فعالیت وی را در ذهن بسیاری از دانش آموزان، در حد فردی که به جای آنها برنامه ریزی درسی انجام می دهد که خلاف روح اصول اولیه راهنمایی است( راهنمایی فرد به سوی خود رهبری)، تنزل می دهد. البته این دیدگاه بسیاری از والدین نیز می باشد.

و در ذهن مسئولان و برنامه ریزان نیز این هویت نا مشخص، متأسفانه منشاء تصمیماتی شده است که خود سردرگمی برنامه ریزان و مسئولان را نشان می دهد. از طرفی مسئولان آموزش و پرورش، نیاز به وجود مشاور را مخصوصاً در این مقطع سنی به وضوح درک کرده اند و تمام تلاش خود را به کار گرفته اند که جایگاهی برای مشاور تعریف کنند، از طرفی دیگر مسئولان و برنامه ریزان مخصوصاً سازمان مدیریت و برنامه ریزی درکی مشخص از جایگاه مشاور در مدرسه ندارند و خواهان آن هستند که مشاور همانند معلم، در کلاسی حضور یافته و به تدریس بپردازد.

این مسائل ما را به عنوان مشاور بر آن می دارد که برای شناسایی  جایگاهی مشخص برای خود و نیز شناساندن این جایگاه به کسانی که با ما به عنوان مشاور ارتباط دارند و یا مسئولانی که برنامه ریز ما هستند، تلاش کرده و به هویتی مشخص دست پیدا کنیم.

نظیر چنین مشکلاتی برای مشاوران سایر کشورها نیز وجود داشته است و وجود دارد، باید ببینیم که دیگران چه کرده اند و به چه دستاوردهایی رسیده اند، ما نیز مثل آنها تلاش هایمان را هدفمند کنیم.

یکی از مهم ترین فعالیت های این انجمن تعریف چارچوب های مشخص برای فعالیت های مشاوران در مدارس است. این انجمن با مشخص کردن سه حوزه اصلی برای کار مشاوران گام بزرگی در این راه برداشته است.

این حوزه ها عبارتند از:

1)      حوزه تحصیلی[2]

2)      حوزه فردی/ اجتماعی[3]

3)      حوزه شغلی[4]

در مجالی دیگر به بسط و توضیح بحث می پردازیم.

 



[1] professional counselor

[2] Academic Development

[3] Personal/ Scocial Development

[4] Career Development


برچسب‌ها: هویت حرفه ای مشاور مدرسه
نوشته شده در تاريخ پنجشنبه پنجم بهمن 1391 توسط جعفر وارسته

آزمونهای مشاوره ای یکی از تلاشهای جدید اداره کل امور تربیتی و مشاوره است که تلاش کرده اند با تدارک ابزاری کارآمد شناسایی دانش آموزان را تسهیل نموده و در نتیجه یاری رسانی به دانش آموزان بهتر و به طور شایسته تر صورت گیرد.

این آزمونها شامل 3 آزمون سلامت روانی شامل 13 بخش، رغبت سنج استرانگ شامل 6 بخش و آزمون سنجش استعداد شامل 11 خرده آزمون می باشد.

نفس آزمونهای جدید،  بسیار کار خوب و بجایی است و جا دارد از دست اندرکاران این کار تقدیر و تشکر شود، چون آزمونهای قبلی آنقدر بی ارزش شده بودند که اصلاً ارزش تفسیر نداشتند، مخصوصاٌ آزمون ریون که می شد به راحتی آنها را تهیه نمود و این نشان می دهد این آزمون دیگر اعتبار ندارد، هر چند به علت اینکه این آزمون جزء آزمونهای نابسته به فرهنگ است و نیز هوش سیال را می سنجد و بحث های فراوانی درباره این آزمونها وجود دارد اصل اجرای آزمون به همین دلیل نیز جای بحث دارد.

اما در این بین مشکلات بسیاری چه در اجرا و چه در طراحی آزمون و حتی شکل آزمون وجود دارد که ما را بر این می دارد که پیشنهادهایی در این زمینه به دوستان دست اندر کار داشته باشیم.

·         سال گذشته که این آزمون برگزار شد، بزرگترین ضعف و مشهود ترین آن عدم معرفی درست این آزمون و آشنایی با شیوه اجرای آن بود، در جلسه ای که برای مشاوران و مدیران برگزار گردید، توضیحات نارسایی داده شد و این توضیحات صرفاً در حد نحوه برگزاری آزمون بود، عدم حضور کلیه مشاوران و مدیران نیز از ضعف های عمده این آزمون بود. در نتیجه شاهد مشکلات بسیاری بودیم که به آنها خواهیم پرداخت:

o       مشاوران در زمان اجرای آزمون نتوانسته بودند که پرسشنامه ها را ببینند و برای مواجهه با مشکلات احتمالی آمادگی داشته باشند. جا داشت این آزمونها قبلاً در اختیار مشاوران قرار می گرفت.

o       اجرای غلط آن توسط اکثریت قریب به اتفاق همکاران یکی از مشکلاتی است که اعتبار آزمون را زیر سؤال می برد.

o       عدم آشنایی اکثریت مشاوران با آزمونهای روانی، نا آشنایی با آزمون های سرعت و قدرت و هدف هر کدام و در نتیجه شیوه اجرای نادرست نیز یکی از عمده ترین مشکلات بود. به عنوان مثال آزمون سنجش استعداد که می بایست هر خرده آزمون جداگانه در اختیار دانش آموزان قرار می گرفت،یک جا در به دانش آموزان داده شد و این باعث شد دانش آموزان بیشترین وقت خود را روی خرده آزمونهای اول صرف کرده و وقتی برای آزمونهای بعدی نداشته باشند. در اینجا زمان نقش تعیین کننده ای در پاسخ دادن ها ایفا می کرد.

o       پرسشنامه ها دارای مشکلات زیادی بودند، از جمله غلط های املایی متعدد، سوالات تکراری و نیز پاسخنامه ای که متناسب با نوع پاسخ ها نبودند.

o       فهم بعضی از کلمات برای دانش آموزان ما مشکل بود البته این مورد احتمالاً در مناطق فارس زبان کمتر مشهود بوده است. البته این شاید ضعف آموزشی را نشان دهد ولی بنده در مدارسی بوده ام که سطح تحصیلی دانش آموزان بالاتر از سایر مدارس بوده است.

·         یکی از ضعف های عمده آزمون طراحی نامناسب آزمون بود،چه از لحاظ ظاهری و چه از لحاظ تعداد سؤالات.

o       شکل ظاهری آزمون، مخصوصاً آزمون سلامت روانی باعث می شد که تعداد قابل توجهی از دانش آموزان دچار مشکل شوند. چینش بخش ها باعث سردرگمی دانش آموزان می شد.

o       آزمون سنجش استعداد بسیار طولانی بود و می شد آن را به چندین خرده آزمون را در دل هم جای داد و همان را گرفت. این طولانی بودن خود باعث می شود اعتبار آزمون زیر سؤال رود زیرا بسیاری از دانش آموزان خسته شده و مایل بودند هرچه زودتر آزمون به پایان برسد.

o       مدیران و معلمان به اجرای آن اعتراض داشتند و حق هم داشتند چون برای درسهایی مثل ریاضی، فیزیک، زبان و ... وقت کافی نداشتند.

·         مطالب بسیاری احتمالاً از قلم افتاده اند که از همکاران محترم درخواست می شود با گذاشتن کامنت(ثبت نظر) یاریگر باشید.

پیشنهادها

·         به نظر می رسد لازم است یک جلسه توجیهی یا ترجیحاً دوره ضمن خدمت، درباره آزمونها برای مشاوران برگزار شود که این شامل آشنایی با انواع آزمونها و و تعاریف و مخصوصاً آشنایی با خرده آزمون های آزمونهای مشاوره ای و هدف از برگزاری و شیوه اجرای آن و آشنایی با تفسیر آنها باشد. مخصوصاً اینکه تعداد زیادی از مشاوران به علت نا متناسب بودن  رشته آنها با پستشان، با آزمونها آشنایی کافی ندارند

·         تجدید نظر کلی در آزمون استعداد انجام گرفته و تعداد آنها کاهش یافته و در عین حال دربردارنده  اهداف آزمون باشند.

·         زمان خاصی در تقویم تحصیلی برای اجرای آزمونهای مشاوره ای تعریف شود. تا هم دانش آموزان با انگیزه بیشتر پاسخگوی سوالات باشند و هم وقفه ای در تحصیل دانش آموزان ایجاد نشود.

·         کلید و تفسیر آزمونها در اختیار مشاوران قرار گیرد تا بتوانند حتی بدون نیاز به کامپیوتر به تصحیح و تفسیر آنها بپردازند.

در پایان از زحمات کلیه مشاوران عزیز تشکر می شود.



برچسب‌ها: آزمونهای مشاوره ای, آزمون سلامت روانی, آزمون سنجش استعداد, آزمون رغبت سنج استرانگ
نوشته شده در تاريخ سه شنبه سوم بهمن 1391 توسط جعفر وارسته
در رویکردهای جدید به مشاوره مدرسه، فعالیت مشاور مدرسه شامل دو بخش است:

الف) پیشگیری

هدف از پیشگیری، ارتقاء شخصی است، پس باید برنامه های مداخله مشاوران کاهش یابد و برنامه پیشگیری اولیه در کلاس بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

ب) مداخله

مشاوران مدرسه معمولاً نمی توانندبه همه دانش آموزان خدمات مداخله ای ارائه کنند؛ زیرا از یک سو زمان، توان، و مهارت مشاوران محدود است و از سوی دیگر برخی از دانش آموزان تقاضایی در این رابطه ندارند.

در اینجا داستانی بیان می شود که تا حدی از فعالیت های پیشگیری حمایت می کند:

« روزی روزگاری دو نفر در کنار رودی گردش می کردند و از چشم اندازهای آن لذت می بردند. ناگهان دیدند فردی در رودخانه افتاده است. هر دو فوراً داخل رودخانه پریدند و آن مرد را نجات دادند. هنوز از نجات دادند. هنوز از نجات آن مرد فارغ نشده بودند که فرد دیگری را دیدند که در آب افتاده و همینطور یکی پس از دیگری...

آن دو مرد تا جایی که می توانستند جان چندین نفر را که در حال غرق شدن بودند، نجات دادند اما هرچه می گذشت نا امید تر می شدند. ناگاه یکی از آن دو، از آب بیرون آمد و ر حالی که به سمت سرچشمه می دوید در جواب فرد دیگر که پرسید کجا می روی؟ پاسخ داد می خواهم بفهمم چه کسی این افراد را در سرچشمه به داخل آب می اندازد.»

این تمثیل از پیشگیری حمایت می کند. برای دستیابی به هماهنگی بین پیشگیری و مداخله بعضی از مشاوران باید برای نجات قربانی های بالقوه که در آب افتاده اند، پایین سرچشمه باقی بمانند؛ در حالی که دیگران باید به سرچشمه بروند تا تعداد افرادی که نیاز به نجات دادن دارند را کاهش دهند.


برچسب‌ها: هویت حرفه ای مشاور مدرسه
نوشته شده در تاريخ یکشنبه هفدهم دی 1391 توسط جعفر وارسته
در ادبیات مشاوره مدرسه به طور مستمر بر ضرورت درک مسائل رشدی دانش آموز تأکید می شود. به خصوص برنامه ها و اقدامات مشاور مدرسه باید با تئوری رشد و پژوهش خیلی هماهنگ باشد.

بعضی از این تئوری های رشدی عبارتند از تئوری شکل گیری هویت، رشد شناختی، استدلال اخلاقی، عملکرد روانی ـ اجتماعی و نیز گرایش شغلی.

اکثر این رویکردها بر سه باور مشترک استوارند و بنای برنامه های مشاوره رشدی مدرسه را تشکیل می دهند:

1) افراد مراحل مختلف رشد کیفی خود را با گامهای خودشان طی می کنند.

2) برنامه های مشاوره مدرسه باید به رشد طبیعی و سلامتی دانش آموزان کمک کنند.

3) برای تسهیل رشد روان شناختی دانش آموز، انعطاف پذیری و کسب موفقیت در مدرسه و زندگی، جلوگیری از بروز مشکلات درازمدت و مزمن محوریت دارد.



برچسب‌ها: رویکردهای رشدی
نوشته شده در تاريخ یکشنبه هفدهم دی 1391 توسط جعفر وارسته
همیشه در این فکر بودم که با ایجاد وبلاگی تخصصی، محلی را برای گرد آمدن مشاوران مدرسه فراهم کنم. بارها در وب جستجو کرده بودم، اما نتیجه مطلوب را به دست نیاوردم. اینجانب برای اطلاع رسانی به دانش آموزان از وبلاگ هم استفاده می کنم، اما مایل نبودم که وبلاگ باعث مشغولیت و یا سردرگمی دانش آموزان شود و در نظر داشتم به محض فراغت، وبلاگ جدیدی ایجاد کنم که این توفیق حاصل گردید. امیدوارم همکاران گرامی در سراسر کشور مرا در این راه یاری نمایند.

در اینجا برای شروع، کمیته تخصصی مشاوره مدرسه  که جزئی از انجمن مشاوره ایران است را به خدمت شما معرفی می کنم. مسئولیت این کمیته به عهده جناب آقای عزت الله فولادی می باشد

نوشته شده در تاريخ سه شنبه دوازدهم دی 1391 توسط جعفر وارسته